قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
110
ارشاد الزراعه ( فارسى )
كاشته محافظت نمايند اما بايد كه بالشتك را بلند بندند كه آب و باد در گردن نخها درنيايد كه بد سبز مىشود و از سه قلم يك قلم را بريده دو قلم بر اصل آورند و آنكه دو قلم مىگذارند بمصلحت آن است كه اگر يك قلم ضايع شود قلم ديگر بماند و از پنك نو هر قلم يك بند يا دو بند گذاشته زياده را ببرند و بعد از آن در تك هر قوچه و گردن قلمها پنج من انبار گاو ريخته تنك سازند و در دهم حمل آب دهند و در بيستم حمل آنچه پنك زوايد از هر قلم بيرون آمده باشد چيده يك پنك آورند و چون آن پنك چهار دانك ذرع يا يك ذرع بلند شود از هر جانب آن يك برگ بر ديوار جوبه بكاهگل مضبوط نمايند كه نخ خود را به سر جويه رساند و هر هفته پنك زوايد را بچينند و برگ را بگذارند كه قلم در سايه آن روشن مىكند و در آفتاب نمىسوزد و در زمستان مىافتد و هر قلم كه از سر جويه گذشته باشد از روى خاك تا نيم ذرع از سر جويه بالاتر پنكهاى زوايد آن را چيده پاك سازند و زياده نچينند كه آفتاب قلم را مىسوزد و ملاحظه نمايند كه پنك زوايد چنان چيده شود كه ضرر بقلم نرسد و اگر چنانچه بعد از آن از قلم مذكور پنك زوايد بيرون آمده باشد بشرح صدر چيد و پاك سازند و بعد از آن در سر جوزا يك آب و پانزدهم يك آب ديگر دهند و در سرطان و اسد هر ده روز آب داده در سنبله هر پانزده روز آب دهند و در ميزان آب ندهند كه نخ تاك پخته شود . سال سوم چون حوت شود از لب جويه تا تك جويه از هر دو جانب چهار انگشت تراشيده در تك جويه ريزند چنانچه يك وجب خاك در تك جويه افتد . در اين سال احتياج بانبار ندارد و از دو قلم كه در يك بوته است چون انگور هر دو قلم ظاهر شود انگور هر قلم كه خوب و مطلوب و قلم وى پرزور باشد محافظت نموده قلم ديگر را از روى خاك بريده بيك قلم بر اصل آورند و نخ زيادتى و زنجيره آن قلم را پاك نموده لو سازند و در ميان پل سر بردارند و سر قلم را به آنجا در خاك مضبوط نمايند و در اين سال پشت پل را شديار نمايند كه تا نخ و زنجيره بعد از آن در پشت پل سبز كند و در خاشاك پشت پل مضبوط شود و باد آن را ضرر نرساند و آب بدستور دهند و از روى خاك كه تك جويه است تا نيم ذرع از سرپل بالا پنك زوايد را تمام چيده